Viooltjesparfum – poederig, ionisch en nostalgisch

Viooltje in de parfumerie: een bloem die zich niet laat extraheren

De bloem die geen essence geeft

Dat moet meteen gezegd worden, want het is de kern van deze noot: geen enkel parfum bevat een essence van viooltjesbloesem. Viola odorata is gedistilleerd, met enfleurage behandeld en met oplosmiddel geëxtraheerd. De opbrengst bleef schamel en de verkregen grondstof was op parfumerieschaal onbruikbaar. Wat u ruikt, komt uit twee heel concrete bronnen. De eerste is de absolue van viooltjesblad, gewonnen uit bladeren die onder meer in Egypte en in het zuiden van Frankrijk worden geteeld: groen, waterig, bijna komkommer- of erwtendopachtig en allesbehalve bloemig. Het blijft een van de duurste grondstoffen van het palet, wat verklaart waarom men haar in sporen doseert. De tweede bron is chemisch: de iononen, eind 19e eeuw geïsoleerd dankzij het werk van Ferdinand Tiemann en Paul Krüger, die voor het eerst een betrouwbare manier boden om de geur van de bloem weer te geven. Al het poederige, al het zoete, alles wat in een modern parfum 'viooltje' heet, komt daarvandaan. Dat is geen ongemakkelijke bekentenis: het is een van de gevallen waarin de synthese een geur creëerde die de natuur zelf niet kon leveren.

Hoe ruikt viooltje?

Naar twee heel verschillende dingen, afhankelijk van de gebruikte grondstof. Het blad ruikt naar nat groen, naar een afgesneden steel, naar komkommer, met een uitgesproken bitterheid die doet denken aan galbanum; het is een frisse, droge geur, vaak als mannelijk ervaren. De iononen ruiken daarentegen naar zoet poeder, snoep, een ouderwetse lippenstift, met een houtige facet en een vleugje framboos. Deze verwantschap met make-up is geen beeldspraak: de cosmetica van het begin van de 20e eeuw werd met iononen geparfumeerd en ons geheugen heeft die band bewaard. Viooltje is ook de directe nicht van de iris, waarvan de ironen tot dezelfde moleculenfamilie behoren. Vandaar die gedeelde poederige basis, die velen met elkaar verwarren. Een verschijnsel dat eigen is aan deze noot, verdient uitleg: iononen verzadigen de geurreceptoren razendsnel. Na enkele minuten lijkt het viooltje te verdwijnen, om even later terug te keren. Het is niet het parfum dat vervaagt, maar uw neus die tijdelijk afhaakt. De mensen om u heen blijven het gewoon ruiken.

De viooltjesparfums van Le Soleil d'Or

Grey Flannel van Geoffrey Beene, uitgebracht in 1976, blijft de referentie voor het blad: groen, bitter, droog, gesteund door galbanum en de Eikenmos, laat het zien hoe deze noot alles behalve zoet kan zijn. Daartegenover staat Iris Cendré van Naomi Goodsir, gecreëerd door Julien Rasquinet, dat het combineert met iris en tabak in een gerookt, poederig accoord. Vanille Leather van BDK Parfums, gecomponeerd door Dominique Ropion, dat het gebruikt om een accoord te verzachten van leer en vanille. Mille et une Histoire van Hubert Maes Créations, geschreven door Hubert Maës, dat het verbindt met iris en perzik. Tot slot Layton van Parfums de Marly, door Hamid Merati-Kashani, herinnert eraan dat velen viooltje dragen zonder het te weten: het is er discreet aanwezig en niemand noemt het.

Accoorden en families van viooltje

Viooltje behoort bij naam tot de bloemenparfums, maar in werkelijkheid huist het vooral in de poederachtige parfums, naast iris, heliotroop en mimosa. Door zijn blad sluit het aan bij de groene parfums en dient het als bittere opening voor talloze fougèreparfums en chypre-parfums, waar ze samengaat met de galbanum en de zwarte bes. Zijn bekendste verbintenis is die met leer: poederige zachtheid tegenover dierlijke droogte, een van de grondcontrasten van de lederparfums. Met de roos en framboos, geeft ze retro fruitig-bloemige accoorden; met de vanille en tonkaboon, gaat ze richting de Gourmandparfums; op een sandelhout of een cederhout, levert ze de houtachtige parfums met hun poederige karakter, waar de hedendaagse parfumerie veel gebruik van maakt.

Voor wie, en wanneer?

Het hangt ervan af over welke van de twee violetnoten we het hebben, en precies dat maakt deze noot op afstand lastig te adviseren. Het groene blad heeft een lange, solide mannelijke geschiedenis, die van de grote groene geuren uit de jaren zeventig; het poederige van de ionones wordt als vrouwelijker ervaren en, laten we eerlijk zijn, door een deel van het publiek als retro: het is de geur van de snoepjes uit Toulouse en van de poederdoosjes van weleer. De unisekse kant is dus reëel, maar die wordt bepaald door de compositie, niet door de noot. Wat het seizoen betreft is violet een noot voor het tussenseizoen: het groen van het blad past goed bij de lente, terwijl het poederige de frisheid van de herfst nodig heeft om niet zwaar te worden. De houdbaarheid is behoorlijk zonder uitzonderlijk te zijn, en de hierboven beschreven gedeeltelijke anosmie vertekent het oordeel over deze noot volledig: veel mensen doseren een parfum met violet te hoog omdat ze het zelf niet meer ruiken.

Hoe kiest u uw parfum met violet?

De eerste vraag die u moet beantwoorden is die van het blad of de bloem, want achter één woord schuilen twee tegengestelde geuren: aan de ene kant groen en bitter, aan de andere poederig en zoet. De tweede is dat u niet alleen op uw eigen neus moet vertrouwen. Ionones verzadigen de receptoren en vaak ruikt u na tien minuten niets meer; vraag iemand in uw omgeving wat die waarneemt, het verschil is vaak spectaculair. De samengestelde proefset op maat bevat vijf met de hand samengestelde stalen van 2 mL, elk bedoeld om een hele dag te dragen: dat is de enige manier om een violet in al zijn wendingen te volgen. Om uw positie te bepalen, vergelijkt u Grey Flannel, dat het blad in pure staat is, met Iris Cendré, dat het poederige vertegenwoordigt. Tussen deze twee uitersten vindt al het andere zijn plek.

Violet bij Soleil d'Or, parfumerie uit Rijsel sinds 1953

Soleil d'Or, in 1953 opgericht door Jeanne Muyllaert aan de Grand'Place van Rijsel, is een onafhankelijke parfumerie die van generatie op generatie wordt doorgegeven. Hubert Maës (derde generatie) maakte er een referentie van in de nicheparfumerie; vandaag zetten zijn dochters Victorine en Apolline Maës (vierde generatie) dat hoge niveau voort bij 22 rue de la Clef, à Rijsel (59800). Ons team laat u de parfums met violet uit de collectie ruiken, met deskundig advies en begeleide proefsessies, en wijst u indien nodig de weg dankzij onze gids voor geurfamilies.

Levering & gratis afhalen in de boetiek in Rijsel

In Frankrijk (vasteland) is levering met Colissimo gratis vanaf 49 € naar een afhaalpunt en vanaf 59 € aan huis. In Europa is levering gratis vanaf 99 € naar een afhaalpunt en vanaf 149 € aan huis, afhankelijk van de bestemming; wij verzenden ook internationaal. Woont u in Rijsel of omgeving? Gratis afhalen in de boetiek aan de 22 rue de la Clef is de snelste en voordeligste oplossing. Alle voorwaarden vindt u op onze verzendpagina.